Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Polecamy

Rodo w praktyce – odpowiedzi na 273 najtrudniejsze pytania

Rodo w praktyce – odpowiedzi na 273 najtrudniejsze pytania
 

Bartosz Marcinkowski, Robert Brodzik, Klaudia Czarniecka, Michał Kluska, Katarzyna Kulesza, Olga Legat, Justyna Tyc

Cena: 128,00 zł

Zamów

Błędny zakres wyłączenia

28-01-2020 Autor: Piotr Liwszic
Ustawa policyjna jest ustawą wdrażającą unijną dyrektywę, której celem jest ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez organy walczące z przestępczością. Niniejszy artykuł porusza zagadnienie dotyczące zakresu wyłączenia stosowania przepisów tejże ustawy.
 
Wyłączenie wskazane w ustawie z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (dalej: ustawa policyjna) zostało ukształtowane przez polskiego ustawodawcę w sposób sprzeczny z celami, które leżały u podstaw uchwalenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylająca decyzję ramową Rady 2008/977/WSiS (dalej: dyrektywa dodo).
 
Liczne argumenty przemawiające za tą tezą pozwalają wskazać konsekwencję błędnego skonstruowania omawianych przepisów. Polega ona na możliwości bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy dodo do danych osobowych, które znajdują się w aktach spraw lub czynności, lub urządzeniach ewidencyjnych prowadzonych na podstawie m.in. ustaw regulujących odpowiedzialność karną lub procedurę postępowania w sprawach karnych oraz do pewnego zakresu działalności służb specjalnych.
 
Cel uchwalenia
 
Dyrektywa dodo miała na celu przyczynienie się do tworzenia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa oraz zapewnienie spójnego, wysokiego stopnia ochrony danych osobowych osób fizycznych oraz ułatwienie wymiany danych osobowych między właściwymi organami państw członkowskich, co ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznej współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej.
 
W licznych miejscach preambuły podkreślono, że przywołany cel nie powinien stać państwom członkowskim na przeszkodzie w określeniu w krajowym prawie karnym procesowym operacji i procedur przetwarzania danych osobowych przez sądy i inne organy wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza danych osobowych ujmowanych w orzeczeniach sądowych lub w aktach związanych z postępowaniem karnym, co wyrażono wprost w motywie 20 dyrektywy. Motyw 49 dyrektywy dodo artykułuje zaś zamysł ustawodawcy europejskiego, w świetle którego państwa – członkowie UE – powinny mieć możliwość zapewnienia wykonywania przez osoby fizyczne przysługujących im: prawa do informacji, dostępu lub poprawienia, usunięcia i ograniczenia przetwarzania zgodnie z krajowymi przepisami o postępowaniu sądowym, jeżeli dane osobowe przetwarzane są w toku postępowania przygotowawczego i sądowego w sprawie karnej.
 
Także motyw 80 powinien dać ustawodawcy krajowemu jasny sygnał, że dyrektywa ta ma zastosowanie również do działalności sądów krajowych i innych organów wymiaru sprawiedliwości. Przytoczony motyw wskazuje, że właściwość organów nadzorczych nie powinna obejmować przetwarzania danych osobowych przez sądy w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości, co ma na celu ochronę niezawisłości sędziów. Warto zaakcentować, że motyw ten odwołuje się także do przestrzegania dyrektywy dodo przez sądy i inne niezależne organy wymiaru sprawiedliwości – zgodnie z art. 8 ust. 3 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
 
Akta prowadzone na podstawie wskazanych przepisów
 
W uzasadnieniu do projektu ustawy policyjnej projektodawca wskazał, że na wyłączenie określone w art. 3 pkt 1 składają się dwa aspekty. Pierwszym z nich jest nieposiadanie statusu zbiorów danych przez akta spraw prowadzonych na podstawie przepisów ustaw karnych oraz prawa o prokuraturze. Stanowisko to uniemożliwia zastosowanie do takich danych osobowych jakichkolwiek regulacji dotyczących ochrony danych osobowych (zarówno rodo, jak i dodo). Drugi z nich to przekonanie ustawodawcy, na gruncie którego ustawy wskazane w art. 3 ustawy policyjnej określają prawa osób, których dane dotyczą (będących równocześnie uczestnikami postępowania np. karnego, a będących w istocie rzeczy wyłącznie uprawnieniami stron takiego postępowania, m.in. do dostępu do akt sądowych czy sporządzania fotokopii), a także wskazują na zasady sprawowania wymiaru sprawiedliwości1. Nadto, według ustawodawcy, komentowane wyłączenie jest odpowiedzią na potrzeby istniejące po stronie obywateli, aby postępowanie karne przebiegało sprawnie i skutecznie oraz zapewnienie bezpieczeństwa świadków i pokrzywdzonych.
 
[...]
 
Autor jest ekspertem ds. ochrony danych osobowych w ODO 24 sp. z o.o.; współautorem komentarza do ustawy policyjnej; wykładowcą akademickim. Prowadzi także blog jawneprzezpoufne.pl.
 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.