Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Polecamy

Bezpieczeństwo danych osobowych. Praktyczny przewodnik

Bezpieczeństwo danych osobowych. Praktyczny przewodnik
 

Katarzyna Ułasiuk, Michał Sztąberek

Cena: 148,00 zł

Zamów

Polecamy

Realizacja praw osób, których dane dotyczą, na podstawie rodo

Realizacja praw osób, których dane dotyczą, na podstawie rodo
 

Marlena Sakowska-Baryła, Bogdan Fischer

Cena: 128,00 zł

Zamów

Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku

14-09-2018 Autor: Małgorzata Ganczar

Jak w obecnie obowiązujących przepisach prawa wygląda kwestia zgody na rozpowszechnianie wizerunku? Czym ten wizerunek jest? Czy zgodę na rozpowszechnianie wizerunku można odwołać?

 

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: upapp) nie zawiera legalnej definicji wizerunku. Konieczne jest sięg­nięcie do orzecznictwa i doktryny, które łączą wizerunek z dostrzegalnymi, fizycznymi cechami człowieka, składającymi się na jego wygląd i pozwalającymi na identyfikację osoby wśród ludzi jako obrazu fizycznego, portretu, rozpoznawalnej podobizny. Wizerunek jest wytworem niematerialnym, który za pomocą środków plastycznych przedstawia rozpoznawalną podobiznę danej osoby (wyrok SN z 15 października 2009 r., I CSK 72/09)1.


Przyjęto, że wizerunek poza dostrzegalnymi dla otoczenia cechami fizycznymi, tworzącymi wygląd danej jednostki i pozwalającymi na jej identyfikację wśród innych ludzi, może obejmować dodatkowe utrwalone elementy związane z wykonywanym zawodem, jak charakteryzacja, ubiór, sposób poruszania się i kontaktowania z otoczeniem. Wizerunek oznacza obraz fizyczny człowieka jako przedstawienie jego postaci, a zwłaszcza twarzy, w rozumieniu przenośnym może jednak odnosić się do takich cech człowieka, których ujawnienie umożliwia jego identyfikację (wyrok SN z 20 maja 2004 r., II CK 330/03).


Funkcja identyfikacyjna wizerunku


Uznając wizerunek za konkretyzację obrazu fizycznego człowieka zdatną do rozpowszechniania2, należy łączyć go z możliwością rozpoznania tej osoby3. W doktrynie i orzecznictwie dominuje restryktywna interpretacja rozpoznawalności, zgodnie z którą możliwość identyfikacji powinna mieć wymiar uniwersalny, a nie ograniczać się do rodziny, kręgu znajomych czy współpracowników.


SN, realizując prawo do rozpowszechniania wizerunku, wymaga bardziej uniwersalnej rozpoznawalności, nieograniczającej się do kręgu osób najbliższych4. Zgodnie z tym założeniem ochrona wizerunku wymaga, aby podobieństwo było dostrzegalne nie tylko dla uprawnionego, ale również dla osób trzecich. Nie wystarczy rozpoznanie przez osoby, które zostały poinformowane przez przedstawioną na zdjęciu osobę, że to o nią chodzi, albo wiedzą o niej coś, czego nie wiedzą osoby postronne, a co przesądza o możliwości identyfikacji. Osoba uprawniona do wizerunku musi wykazać, że rozpowszechniany jest rzeczywiście jej wizerunek i że jest ona w nim rozpoznawalna. Wynika to z funkcji identyfikacyjnej i informacyjnej, jaką pełni wizerunek, i ze względu, na które jest on chroniony5. Z naruszeniem prawa w postaci wizerunku osoby fizycznej możemy mieć do czynienia, gdyby nagranie (bez zgody osoby filmowanej) emitowane było w sposób umożliwiający rozpoznanie tej osoby w sposób uniwersalny (powszechny) w dwojakim znaczeniu:

  • nie ogranicza się tylko do wąskiego kręgu osób najbliższych i znajomych rozpoznanej osoby;
  • źródłem takiego rozpoznania powinien być już sam sposób ujęcia, pozwalający na identyfikację (ustalenie tożsamości) osoby sfotografowanej.

W pozostałych wypadkach należy przyjmować brak możliwości rozpoznania (identyfikacji) osoby sfotografowanej (filmowanej) – wyrok SA w Warszawie z 12 września 2017 r., I ACa 1230/16.


Warunki wyrażenia zgody


Gwarancje ochrony wizerunku znajdują się w art. 81 upapp. Regulacja zawarta w tym przepisie stanowi swego rodzaju ograniczenie wypowiedzi twórczej ze względu na ochronę dóbr osobistych. Zasadą jest, że na rozpowszechnianie wizerunku wymagane jest zezwolenie osoby na nim przedstawionej.


Przez pojęcie rozpowszechniania wizerunku należy rozumieć udostępnienie go publicznie w dowolny sposób za zezwoleniem twórcy (art. 6 ust. 1 pkt 3 upapp). Oznacza to, że zgoda może być udzielona ustnie, na piśmie, w sposób wyraźny albo dorozumiany. Takie rozpowszechnienie będzie obejmować m.in. publiczne umieszczenie zdjęcia uczniów na ogólnie dostępnej stronie internetowej szkoły, zdjęcie pracownika udostępniane w stopce e-maila służbowego, zdjęcia klientów, uczniów, studentów udostępniane w folderach reklamowych szkół, uczelni czy firm6. Chodzi tu o sytuację, w której stworzona zostaje możliwość zapoznania się z wizerunkiem bliżej nieokreślonemu kręgowi osób. Na gruncie art. 81 upapp dobrem chronionym jest autonomia każdej osoby w zakresie swobodnego rozstrzygania, czy i w jakich okolicznościach jej wizerunek może być rozpowszechniony (wyrok SA w Warszawie z 19 kwietnia 2018 r., V ACa 1089/17). Sam zakres zezwolenia może być kształtowany dowolnie, również w związku z granicami czasowymi, miejscem publikacji (wyrok SA w Katowicach z 19 grudnia 2001 r., I ACa 957/01).

[...]

Autorka jest ekspertem w zakresie prawa ochrony danych osobowych; pracownikiem naukowym; inspektorem ochrony danych.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2017 PRESSCOM Sp. z o.o.