Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Polecamy

Bezpieczeństwo danych osobowych. Praktyczny przewodnik

Bezpieczeństwo danych osobowych. Praktyczny przewodnik
 

Katarzyna Ułasiuk, Michał Sztąberek

Cena: 148,00 zł

Zamów

Polecamy

Realizacja praw osób, których dane dotyczą, na podstawie rodo

Realizacja praw osób, których dane dotyczą, na podstawie rodo
 

Marlena Sakowska-Baryła, Bogdan Fischer

Cena: 128,00 zł

Zamów

Środek ochrony prawnej przed sądem

05-12-2017 Autor: Wiesława Kuberska

Artykuł jest próbą wskazania, jakie możliwe konsekwencje legislacyjne w polskim porządku krajowym przyniesie wprowadzenie środka ochrony prawnej przed sądem przeciwko administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu. Dotyczy to zarówno aspektu formalnoprawnego, jak i materialnoprawnego tego środka.

 

Artykuł zmierza do wykazania, że skutek, jaki ma wywołać przedmiotowy środek prawny, nie odbiega od skutków zastosowania innych, już dostępnych w krajowym systemie ochrony prawnej środków, jak na przykład roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych osób fizycznych.

Cel regulacji art. 79 rodo

Niewątpliwie jednym z celów rodo, co wynika z art. 1 ust. 1 i 2 rodo, jest wzmocnienie i doprecyzowanie praw osób, których dane dotyczą, oraz przewidzenie procedur ułatwiających tym osobom wykonywanie praw przysługujących im na mocy rodo.

Specyfika art. 79 rodo polega na tym, że praktyczne i realne wzmocnienie ochrony danych osobowych ma nastąpić poprzez wprowadzenie skutecznego sądowego środka ochrony prawnej, ale nie jednolitego dla wszystkich państw członkowskich i nieobowiązującego przed jednym europejskim organem sądowym. Każde państwo członkowskie Unii Europejskiej, przy koniecznym zachowaniu jak najdalej idącej harmonizacji rozwiązań krajowych, ale z poszanowaniem istniejących odrębności proceduralnych, ma wprowadzić w swoim systemie właściwy środek ochrony prawnej przed sądem krajowym.

Charakter formalny regulacji art. 79 rodo

W powyższym zakresie przepisy rodo tworzą upoważnienie dla prawodawcy krajowego do wydania aktów normatywnych realizujących cele rodo, ale bez zdecydowania o jego konkretnym kształcie i krajowych rozwiązaniach proceduralnych, które są niezbędne do jego funkcjonowania. Wyjątkiem jest treść art. 79 ust. 2, art. 80 i art. 81 rodo. W państwie członkowskim dla realizacji odesłania z art. 79 rodo powinno najpierw nastąpić skonkretyzowanie kształtu środka ochrony prawnej, a następnie powinno dojść do dostosowania do niego obowiązujących już przepisów proceduralnych albo też powinny zostać wprowadzone nowe procedury, tak aby umożliwić stosowanie sprecyzowanego środka, jeżeli nie jest to możliwe na podstawie już funkcjonujących przepisów.

Sądowy charakter środka ochrony z art. 79 rodo

Przede wszystkim trzeba podkreślić, że ma to być środek ochrony prawnej przysługujący przed sądem. Posiłkując się podstawową regulacją europejskiego prawa procesowego, tj. rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych i art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1896/2006 (DzUrz UE L 351 z 20.12.2012) – dalej: rozporządzenie dotyczące jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych – za usprawiedliwione wydaje się przyjęcie, że sądem w rozumieniu rodo będą sądy państwa członkowskiego, bez względu na ich nazwę, z wyjątkiem sądów polubownych. Omawiany środek musi być samodzielnym środkiem ochrony prawnej, przysługującym osobie fizycznej, niezależnie od innych uprawnień. Wystąpienie z tym środkiem nie powinno wymagać uzyskania innych orzeczeń, a organ sądowy rozpoznający ten środek samodzielnie dokonuje oceny jego zasadności i podejmuje decyzje dotyczące sankcji prawnych, nie będąc związanym innymi orzeczeniami.


Zasady wykładni językowej pozwalają przyjąć, że odmiennie niż w art. 77 i 78 rodo przedmiotowa regulacja kreuje środek przysługujący do sądu powszechnego, niezależny od dostępnych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej. Nie jest to środek o charakterze karnym, nie różnicuje sytuacji prawnej stron, a więc za uprawnioną należy uznać konkluzję, że taki środek podlega rozpoznaniu w sprawie cywilnej. Rozumowanie takie jest dodatkowo uzasadnione odwołaniem się w motywie 147 preambuły rozporządzenia dotyczącego jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych. Przy czym sformułowanie art. 79 rodo wskazuje, że środek taki ma służyć „przeciwko” administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu, a zatem powinien być dochodzony na drodze postępowania spornego. Maksymalna harmonizacja ustawodawstw krajowych wymaga ścisłej interpretacji odesłania z art. 79 rodo. Środkiem ochrony prawnej w polskim procesie cywilnym jest powództwo.

Jurysdykcja sądów krajowych

Konsekwentnie dla oceny jurysdykcji sądu w sprawie o rozpoznawanie środka z art. 79 rodo należy przyjąć już przywołane rozporządzenie dotyczące jurysdykcji w sprawach cywilnych i handlowych z zastrzeżeniem art. 79 ust. 2 rodo, stanowiącego, że postępowanie przeciwko administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu wszczyna się przed sądem państwa członkowskiego, w którym administrator lub podmiot przetwarzający posiadają jednostkę organizacyjną, lub przed sądem państwa członkowskiego, w którym osoba, której dane dotyczą, ma miejsce zwykłego pobytu, chyba że administrator lub podmiot przetwarzający są organami publicznymi państwa członkowskiego wykonującymi swoje uprawnienia publiczne.

[...]

Autorka jest sędzią Sądu Apelacyjnego w Łodzi, wykładowcą Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2017 PRESSCOM Sp. z o.o.