Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Polecamy

Bezpieczeństwo danych osobowych. Praktyczny przewodnik

Bezpieczeństwo danych osobowych. Praktyczny przewodnik
 

Katarzyna Ułasiuk, Michał Sztąberek

Cena: 148,00 zł

Zamów

Polecamy

Realizacja praw osób, których dane dotyczą, na podstawie rodo

Realizacja praw osób, których dane dotyczą, na podstawie rodo
 

Marlena Sakowska-Baryła, Bogdan Fischer

Cena: 128,00 zł

Zamów

Rozpowszechnianie wizerunku dzieci

04-12-2017 Autor: Ewa Haratym

Upublicznienie wizerunku ucznia powinno następować z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa, a także z uwzględnieniem dobra małoletniego dziecka, które jest podstawową zasadą w relacjach dorosłych z dzieckiem.

 

Od kilku lat placówki edukacyjne – szkoły i przedszkola – podejmują szeroko zakrojone w lokalnym środowisku akcje promocyjne w celu zainteresowania swoją ofertą jak największej liczby rodziców. W akcjach promocyjnych coraz częściej wykorzystywane są profesjonalne narzędzia marketingowe i wizerunkowe. Ulotki, banery, a także treści zamieszczane na stronach internetowych zawierają nie tylko treści zachwalające walory szkoły czy przedszkola, ale także zdjęcia uśmiechniętych i zadowolonych uczniów. Bardzo często wykorzystuje się wizerunek uczniów danej placówki uwieczniony w czasie lekcji, wycieczek lub zajęć pozalekcyjnych, co ma służyć uwiarygodnieniu przekazu.

Wizerunek jest dobrem prawnie chronionym nie tylko na gruncie uregulowań zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: kc), ale również w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: upa) oraz ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (dalej: uodo), gdyż wizerunek to także dane osobowe.

Dyrektorzy szkół i przedszkoli, a więc podmiotów, które są administratorami danych osobowych, powinni dołożyć wszelkich starań, aby upublicznianie wizerunku dziecka uczęszczającego do placówki nie nastąpiło bez stosownej zgody w tym zakresie, a również z pogwałceniem prawa do prywatności, prawa do ochrony danych osobowych, czci, dobrego imienia i godności osobistej.

Czym jest wizerunek

W doktrynie funkcjonuje wiele definicji wizerunku. Za T. Grzeszak można przyjąć, że wizerunek to „skonkretyzowane ustalenie obrazu fizycznego człowieka, zdatne do zwielokrotniania i do rozpowszechniania”1.

 

O zakresie i okolicznościach rozpowszechniania wizerunku decyduje osoba sportretowana. W przypadku dzieci będzie to rodzic lub opiekun. Ponadto osoba uprawniona może decydować o tym, jak ten wizerunek wygląda, i sprzeciwić się rozpowszechnianiu wizerunku, który jest fałszywy, zniekształcony przez techniki manipulacji. Przy czym techniki manipulacji nie odnoszą się tylko do zdjęć obrobionych graficznie, ale również kontekstu, w którym wizerunek został przedstawiony.

Wizerunek jest dobrem autonomicznym, aby stwierdzić jego naruszenie, nie trzeba wykazać, że rozpowszechnienie wizerunku doprowadziło również do naruszenia innych dóbr osobistych czy też prawa do ochrony danych osobowych.

Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku

Ochronę wizerunku gwarantuje art. 81 ust. 1 upa, wymagając zgody osoby przedstawionej na rozpowszechnianie jej wizerunku. Ustawodawca w art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: kro) zaznacza, że dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka z poszanowaniem jego godności i praw. Ponadto osoby niepełnoletnie nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, a więc nie mogą same decydować o przysługujących im prawach.

Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku dziecka musi być udzielana przez rodziców lub opiekunów dziecka. Jeśli oboje rodzice posiadają pełną władzę rodzicielską, wystarczy wyrażenie zgody przez jednego z nich. Sprawa komplikuje się w sytuacji, w której jeden z rodziców nie wyraża zgody na opublikowanie wizerunku. W takim przypadku konflikt pomiędzy rodzicami powinien rozstrzygnąć sąd opiekuńczy.

Szkoła lub przedszkole, chcąc opublikować wizerunek swojego ucznia, powinny posiadać zgodę choć jednego rodzica, z tym zastrzeżeniem, że rodzic ten posiada pełną władzę rodzicielską lub w przypadku ograniczenia władzy w zakresie umożliwiającym skuteczne złożenie oświadczenia w przedmiocie udzielenia zgody. Jeśli natomiast jedno z rodziców sprzeciwia się publikacji wizerunku, placówka edukacyjna musi zaprzestać rozpowszechniania wizerunku.

Rodzic, wyrażający zgodę na rozpowszechnianie wizerunku swojego dziecka, powinien posiadać pełną świadomość nie tylko dotyczącą formy wizerunku, lecz również miejsca i czasu publikacji, a także zestawienia wizerunku z innymi wizerunkami oraz towarzyszącego publikacji komentarza i kontekstu. Niewłaściwą praktyką jest więc pozyskiwanie od rodziców zgód blankietowych na rozpowszechnianie wizerunku dziecka. Zgody powinny być uszczegółowione o zapis wskazujący, gdzie zdjęcie może zostać opublikowane, np. prospekt, ulotka reklamowa, witryna strony internetowej, a także o wskazanie, z jakich wydarzeń zdjęcia mogą być opublikowane, np. impreza sportowa, wycieczka szkolna.

Problematyczne jest, czy placówka powinna uzyskać również zgodę osoby sportretowanej, a więc ucznia lub przedszkolaka. Mając na względzie, że w stosunkach z dziećmi należy kierować się zasadą dobra dziecka, wydaje się zasadne zaprzestanie rozpowszechniania wizerunku małoletniego na jego wyraźny sprzeciw, nawet gdy rodzice takiej zgody udzielili. Fotografowanie dziecka i późniejsze rozpowszechnianie wizerunku wbrew jego woli może wywoływać u osoby małoletniej negatywne skutki w sferze emocjonalnej. W przypadku starszych dzieci, np. licealistów, uzyskiwanie zgody zarówno od nich, jak i od rodziców powinno być praktyką.

[...]

Autorka jest doktorantką na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego na kierunku praw. Jednocześnie pracuje jako asystent sędziego.

 


Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę.


 

______________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2017 PRESSCOM Sp. z o.o.