Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Polecamy

Obowiązki i odpowiedzialność administratora danych osobowych w świetle rodo

Obowiązki i odpowiedzialność administratora danych osobowych w świetle rodo
 

Tomasz Banyś (red.), Agnieszka Grzelak, Mirosław Gumularz, Katarzyna Witkowska-Nowakowska

Cena: 128,00 zł

Zamów

Polecamy

Mitologia rodo – konfrontacja z najczęstszymi błędami i absurdami

Mitologia rodo – konfrontacja z najczęstszymi błędami i absurdami
 

Aleksandra Zomerska, Robert Brodzik, Michał Kluska

Cena: 128,00 zł

Zamów

Transfer danych osobowych w inteligentnych licznikach

13-11-2020 Autor: Mateusz Jakubik, Piotr Wojciechowski

Niniejszy artykuł ma na celu przybliżenie tematyki transferu danych osobowych w tak zwanych inteligentnych licznikach, które pozwalają zdalnie odczytywać monitorowane dane. Transfer danych, który odbywa się za pomocą specjalnych systemów, powinien spełniać wszystkie wymogi bezpieczeństwa, prawne oraz rodo.

 

Na początku należy wyjaśnić, czym są inteligentne liczniki, za pomocą których dane odczytywane są zdalnie. Pojawiły się już w 1977 r., kiedy to George Theodore „TED” Paraskevakos założył firmę Metrek Inc., która nie tylko jako pierwsza opracowała w pełni zautomatyzowany system do zdalnego odczytu liczników oraz sterowania obciążeniem, ale również wyprodukowała go. Jako główny powód produkcji tego typu systemu podano, że nie jest nim optymalizacja kosztów pracy, ale możliwość uzyskania danych z liczników, które znajdują się w trudno dostępnych miejscach. Szczególny nacisk został położony na wodomierze, które znajdowały się wewnątrz domu, i bez spotkania z domownikami nie było możliwości dokonania odczytu danych.


Systemy AMR


Pierwsze systemy do zdalnego odczytu (ang. Automatic Meter Reading – AMR) wykorzystywały technologię telemetrii, która polegała na automatycznym pobieraniu danych z wodomierzy, gazomierzy, ciepłomierzy lub liczników energii elektrycznej i przesyłaniu ich do głównej bazy danych w celu analizy i dokonania rozliczeń. Ze względu na stosowanie różnych rozwiązań AMR można je podzielić na:•systemy przenośne – odczyt odbywa się za pomocą przenośnego komputera, który posiada wbudowany odbiornik lub nadajniko-odbiornik. Z uwagi na fakt, iż osoba dokonująca odczytu musi obejść konkretny teren, to nazywany jest on często odczytem „walk-by”;•systemy obwoźne – odczyt odbywa się za pomocą pojazdu, który posiada odbiornik i sczytuje dane z liczników. Odczyt ten ze względu na swój charakter nazywany jest odczytem „drive-by”;•sieci stacjonarne – tutaj nie jest konieczna interwencja człowieka, gdyż system wykorzystuje infrastrukturę taką jak anteny, które zbierają automatycznie dane z liczników. Taka sieć najczęściej wykorzystuje topologię gwiazdy, czyli dane przekazywane są drogą radiową do centralnego komputera.


Pierwotnie systemy AMR były wykorzystywane do obsługi mieszkań. Przy tych odczytach były stosowane systemy AMR obwoźne i przenośne. Obiekty przemysłowe i handlowe były monitorowane przy użyciu AMR na podstawie systemów sieci telefonicznej. Z uwagi na inne zapotrzebowania zmianie uległa częstotliwość dokonywania odczytu. Wielokrotnie odczyt był potrzebny nie tylko raz na miesiąc, lecz częściej, z konkretnego dnia z konkretnej godziny. Z tego powodu drastycznie wzrosło zapotrzebowanie na systemy sieci stacjonarnych, które zaczęły zastępować systemy obwoźne i przenośne.


Ewolucja technologii zdalnego odczytu – AMI


W chwili obecnej również technologia zdalnego odczytu ewoluuje w stronę współpracy z tzw. inteligentnymi sieciami, których głównym zadaniem w przypadku energetyki jest zapewnienie niezawodności energetycznej, przesyłu energii oraz jej bilansowania. Sam licznik AMI jest tylko elementem, częścią sieci Smart Grid, która obejmuje cały łańcuch dostarczania energii od jej produkcji do odbiorcy końcowego. Ma to ogromne znaczenie przy dzisiejszych trendach tzw. zielonej energii produkowanej z wiatru, energii słonecznej czy biomasy.


Charakterystyka produkcji zielonej energii z powodu uzależnienia w dużej części od warunków pogodowych oraz silnego rozproszenia powoduje, że inteligentne sieci pełnią zasadniczą rolę w jej zarządzaniu. W artykule skupiamy się jednak głównie na licznikach AMI jako najbardziej ciekawym elemencie z punktu widzenia ochrony danych osobowych. Liczniki te pełnią nadal głównie standardową rolę odczytu zużycia energii u klienta, ale mogą to czynić ze znacznie większą częstotliwością, co z jednej strony daje korzyści odbiorcy w postaci opłat za faktycznie zużytą energię, a sprzedawcy – znacznie podwyższając zdolności analityczne oraz dodając informacje o jakości usługi, np. o przerwach w dostawach, poziomie napięcia, ale z drugiej strony niesie niebezpieczeństwo dla ochrony danych osobowych.
Poniżej przedstawiono możliwości obecnych liczników. Podstawowym zadaniem licznika AMI pozostało sczytywanie danych o zużyciu energii oraz przekazywanie tej informacji do zakładu energetycznego. Liczniki te sczytują dane z częstotliwością od 15 minut do 1 godziny. Najczęściej sczytywane dane:

 

  • nr licznika;•data i czas odczytu;
  • energia czynna pobrana;
  • energia czynna oddana;
  • moc czynna pobrana – wartość chwilowa;
  • moc czynna oddana – wartość chwilowa;
  • maksymalna moc czynna pobrana;
  • napięcie chwilowe – faza 1;
  • napięcie chwilowe – faza 2;
  • napięcie chwilowe – faza 3.

Należy zwrócić uwagę na nową możliwość komunikacji dwustronnej, czyli oprócz opisanego sczytywania również na zdalne ustawianie parametrów liczników np. zmiany taryfy przez OSD lub wyłączenie prądu w przypadku jakiegoś zdarzenia.


Drugą rolą, którą mogą pełnić liczniki AMI, jest stworzenie tzw. sieci HAN (Home Area Network), dzięki której można zarządzać, sterować różnymi urządzeniami w domu czy w biurze za pośrednictwem aplikacji. Sieć HAN najczęściej jest oparta na standardowym protokole WM-BUS i łączy ona w całość różne urządzenia w rodzaj sieci informatycznej. Licznik AMI komunikuje się z siecią HAN za pomocą modułu wireless M-BUS szyfrowanego 128-bitowym algorytmem zgodnie z wymaganiami normy PN-EN13757-4:2013. Obecnie nie do końca ustalony jest protokół komunikacji urządzeń z siecią HAN.


Obok M-BUS bardzo prężnie rozwija się ZigBee, który przedstawił profil przeznaczony do sieci domowej automatyki ZigBee Home Automation. Liczniki AMI przynoszą szereg korzyści zarówno po stronie odbiorcy, np. możliwość analizy zużycia energii, sterowania urządzeniami, identyfikowania najbardziej „prądożernych” urządzeń, jak i dostawcy, np. bilansowanie energii, wykrywanie kradzieży prądu, sprawdzanie jakości, przerwań w dostawie.

 

[...]

 

Mateusz Jakubik – doktorant na WPiA Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz członek Grupy roboczej ds. ochrony danych osobowych w zespole do spraw administracji w Ministerstwie Cyfryzacji. Pełni funkcję IOD w jednostkach samorządu terytorialnego.


Piotr Wojciechowski – wieloletni praktyk i specjalista w dziedzinie IT, kierownik zespołu ds. Ochrony Danych Osobowych w TAURON Polska Energia S.A.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.