Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Aktualne wydanie

Polecamy

Obowiązki i odpowiedzialność administratora danych osobowych w świetle rodo

Obowiązki i odpowiedzialność administratora danych osobowych w świetle rodo
 

Tomasz Banyś (red.), Agnieszka Grzelak, Mirosław Gumularz, Katarzyna Witkowska-Nowakowska

Cena: 128,00 zł

Zamów

Polecamy

Mitologia rodo – konfrontacja z najczęstszymi błędami i absurdami

Mitologia rodo – konfrontacja z najczęstszymi błędami i absurdami
 

Aleksandra Zomerska, Robert Brodzik, Michał Kluska

Cena: 128,00 zł

Zamów

Pierwszy wyrok na podstawie art. 82 rodo

12-05-2021 Autor: Paweł Barta

Sąd w Warszawie wydał wyrok, którego podstawą jest art. 82 rodo – osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową, ma prawo do odszkodowania. W sprawie doszło do naruszenia dóbr osobistych, ale czy zasądzone zadośćuczynienie było uzasadnione? Czy teraz sądy w sprawach o naruszenie przepisów rodo zawsze będą rozstrzygały o naruszeniu dóbr osobistych?

 

Sąd Okręgowy w Warszawie (XXV Wydział Cywilny, XXV C 2596/19) 6 sierpnia 2020 r. wydał – jak się wydaje – pierwsze orzeczenie, opierając swoje rozstrzygnięcie w zakresie zasądzenia zadośćuczynienia na art. 82 rodo. W sprawie tej chodziło o bezprawne – zdaniem powódki – udostępnienie jej danych osobowych przez towarzystwo ubezpieczeniowe osobie poszkodowanej w kolizji drogowej w nadmiernym zakresie (PESEL, numer telefonu) w stosunku do tego, co wynika z przepisów prawa (ustawy z dnia 11 wrześ­nia 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, tekst jedn. DzU z 2020 r., poz. 895 ze zm. oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, tekst jedn. DzU z 2021 r., poz. 450 ze zm.). Ponieważ powódka jako podstawę prawną roszczenia powoływała przepisy rodo oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2020 r., poz. 1740 ze zm.; dalej: kc) o ochronie dóbr osobistych, dochodzone pozwem żądanie zostało przez sąd poddane ocenie przy uwzględnieniu obu tych podstaw prawnych. Sąd w rozstrzygnięciu przyjął, że doszło do wyrządzenia powódce krzywdy (szkody niemajątkowej) i stosownie do art. 82 ust. 1 rodo oraz art. 448 w zw. z art. 24 § 1 zd. 2 kc powstał obowiązek zapłacenia jej zadośćuczynienia.

Wyrok i jego uzasadnienie prowokują do zadania dwóch pytań: jednego natury ogólnej i drugiego dotyczącego tej konkretnej sprawy. Pytanie natury ogólnej to pytanie o to, czy zawsze w przypadku naruszenia przepisów rodo i żądania jakiejś formy odszkodowania sąd będzie musiał rozstrzygnąć, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, kiedy wyłączną podstawą orzeczenia może być art. 82 rodo. Drugie, dotyczące tej sprawy, to pytanie o to, czy doszło do takiego naruszenia dóbr osobistych powódki, które spowodowało, że zasądzenie zadośćuczynienia i do tego w takiej wysokości, w jakiej zostało zasądzone, było uzasadnione.

 

Naruszenie przepisów  rodo a  naruszenie dóbr osobistych

Odpowiedzialność, o której mowa w art. 82 ust. 1 rodo, dotyczy zarówno szkody majątkowej, jak i niemajątkowej (krzywdy). Na gruncie polskich przepisów będzie więc chodziło o postępowania o odszkodowania za wyrządzoną szkodę majątkową na mieniu i o zadośćuczynienie za krzywdę (szkodę niemajątkową) związaną z naruszeniem dóbr niemajątkowych.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów polskich „dane osobowe nie są tożsame z dobrami osobistymi, chociaż pewne ich rodzaje mogą złożyć się na elementy tożsamości i prywatności” (wyrok SN z 13 grudnia 2018 r., I CSK 690/17). W konsekwencji przyjęcia tego założenia sądy polskie przyjmują, że „naruszenie przepisów dotyczących ochrony danych osobowych może uzasadniać również ochronę przewidzianą w art. 23 i 24 k.c., o ile doprowadziło do naruszenia dóbr osobistych. Jednakże dane osobowe nie są tożsame z dobrami osobistymi” (wyrok SA w Warszawie z 18 września 2019 r., VI ACa 254/18). Mamy więc do czynienia z sytuacją, w której sprzeczne z prawem przetwarzanie danych osobowych może, ale nie musi prowadzić do przyjęcia, że doszło w ten sposób także do naruszenia dóbr osobistych.

Odpowiedzialność administratora danych lub podmiotu przetwarzającego wynikająca z art. 82 rodo za naruszenie danych osobowych oraz odpowiedzialność sprawcy wynikająca z art. 24 § 1 kc w odniesieniu do naruszenia dóbr osobistych zostały oparte na zasadzie winy. W obu przypadkach „pojęcie winy obejmuje zarówno winę umyślną (zamiar bezpośredni lub zamiar ewentualny), jak i winę nieumyślną (lekkomyślność lub niedbalstwo)”1. Różnica między tymi reżimami odpowiedzialności jest jednak taka, że w art. 82 rodo istnieje domniemanie winy administratora lub podmiotu przetwarzającego, gdyż muszą oni dopiero wykazać, że „w żaden sposób” nie ponoszą winy – art. 82 ust. 3 rodo. Zaś art. 24 § 1 kc zawiera domniemanie bezprawności działania sprawcy naruszenia dobra osobistego, a pozwany musi wykazać brak bezprawności działania. W przypadku dochodzenia zadośćuczynienia z tytułu naruszenia zasad przetwarzania danych osobowych jako elementu prywatności, czyli dobra osobistego, to na powodzie będzie ciążył obowiązek wykazania, że doszło do bezprawnego wykorzystania danych osobowych, naruszenia prawa do prywatności i powstania w związku z tym szkody niemajątkowej. Pozwany zaś będzie musiał wykazać, że nie tylko w żaden sposób nie ponosi winy za powstanie tej szkody, ale również, że działanie to nie stanowiło bezprawnego naruszenia dóbr osobistych.

 

W samym art. 82 rodo nie ma odwołania do naruszenia dóbr osobistych, nie określono w nim też rodzajów ewentualnych roszczeń odszkodowawczych osoby, której dane dotyczą. Na gruncie polskich przepisów w przypadku szkody niemajątkowej poszkodowanemu przysługują roszczenia majątkowe o odszkodowanie, zadośćuczynienie lub o zapłatę sumy na cele społeczne i niemajątkowe: o zaniechanie naruszenia, usunięcie skutków naruszenia lub o złożenie oświadczenia. Skoro naruszenie zasad przetwarzania danych osobowych może stanowić jednocześnie naruszenie dóbr osobistych, to (w analogicznych stanach faktycznych) istnieje potencjalna możliwość dochodzenia roszczeń majątkowych (zadośćuczynienia) w związku ze szkodą niemajątkową (krzywdą) na podstawie art. 82 rodo (w zw. z art. 92 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1781 ze zm.; dalej: uodo) i art. 448 w zw. z art. 24 § 1 kc.

 

[...]

 

Autor jest radcą prawnym, partnerem w  Barta Litwiński Kancelaria Radców Prawnych i  Adwokatów sp.p.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________

Informacje o cookies © 2019 PRESSCOM Sp. z o.o.